کالیبره کردن الکترود مرجع قابل حمل (هافسل پرتابل)

با توجه به اینکه پتانسیل قرائت شده نسبت به الکترود مرجع ملاک صحت عملکرد یک سیستم حفاظت کاتدی است اطمینان از دقت و صحت عملکرد آنها در طی زمان بسیار حیاتی است . برای بررسی دقت الکترود های مرجع به صورت متداول از الکترود با پتانسیل مشخث و ثابت دیگری که در محیط استاندارد نگهداری میشود استفاده میکنند .اگر چه آزمایشگاه های مرجع دسترسی به الکترود های استاندارد دقیق با دقت بالا را دارند اما در عمل و در محیط های صنعتی کالیبره کردن الکترود ها ی مرجع بر اساس NACE TM-0113  (نسخه ۲۰۱۳ ) روش استاندارد ساده تری دارند. در روش استاندارد مورد اشاره از یک الکترود مرجع شناخته شده (شاهد یا کالیبره ) که از صحت عملکرد آن اطمینان حاصل شده است استفاده میشود .

به منظور بر قراری  ارتباط الکترولیتی بین الکترود مرجع اصلی و  الکترود مورد نظر میتوان هم از یک ظرف حاوی محلول رسانا استفاده کرد و هم از یک اسفنج کاملا اشباع از محلول .

شماتیک تست به صورت زیر است :نکات مهم تست:

• ظرف حتما میبایست غیر فلزی و با اندازه ای باشد که محلول کافی در آن قرار گیرد .
• حداقل امپدانس ورودی ولت متر مورد استفاده در تست ۱۰ مگا اهم باشد .
• محلول از همان محلول الکترود مرجع اصلی باشد البته غلظت های کمتر نیز مورد قبول است.
• میزان محلول به حدی باشد ( ارتفاع ۲٫۵ تا ۵ سانتی متر تا سر متخلخل الکترود مرجع کاملا در محلول قرار گیرد .
• اگر الکترود مرجع Ag/AgCI یا همان انواعی که آزادانه در تماس با آب دریا قرار میگیرند باشد محلول آب دریای مصنوعی است. این محلول از اضافه کردن ۳۵ گرم نمک دریایی ( و نه نمک طعام معمولی ) به یک لیتر آب مقطر بدست می آید .
• الکترود شاهد یا اصلی به پراب منفی (پورت Com ) مولتی متر وصل شود .
• دقت قرائت میلی ولت باشد.
• قبل از شروع تست باید زمان کافی به الکترود های داده شده باشد که با محیط آزمایش هم دما شده باشند.

یک سوال مهم باقی میماند و آن معیار پذیرش عملکرد الکترود مرجع است . کتب علمی که در خصوص الکترود های مرجع آزمایشگاهی توضیح میدهند از دقت های بالا صحبت میکنند دقت هایی که در مهندسی و کارهای میدانی کاربردی ندارد. استاندارد های بین المللی نیز در این خصوص بحث های گسترده ندارند و بعضا باکلی گویی و یا ارجاع  به دستورالعمل سازندگان از کنار موضوع عبور میکنند . شاید یک معیار خوب و قابل قبول پیشنهادی معیار پذیرش برای عملکرد الکترود های مرجع قابل حمل (هافسل پرتابل ) عدد ۵ و یا حداکثر ۱۰ میلی ولت نسبت به الکترود شاهد (کالیبره ) باشد .

لازم به ذکر است در زمانی که الکترود مرجع دائمی تست و کالیبره میشود از الکترود های پرتابل یا همان  قابل حمل برای قرائت پتانسیل استفاده میشود. در استاندارد مربوطه که در ادامه توضیح داده خواهد شد حد پذیرش برای الکترود ها پرتابل مورد استفاده  اختلاف ۵ میلی ولت بین الکترود های بازیابی شده (قابل حمل ) و جدید (قابل حمل) است .البته این عدد به طور صریح در استاندارد الکترودهای مرجع پرتابل  یا همان قابل حمل آورده نشده است بلکه در استاندارد مربوط به الکترود های دائم NACE ذکر شده است.

منبع : کتاب حفاظت کاتدی :اندازه گیری و معیار

نویسندگان:مهدی عطارچی و حمید رضا اطلاعی

انتشارات : هامش